schrijverdezes

donderdag 1 januari 2009

De beste wensen

Zoals ik me eerder al eens realiseerde dat ik ruim 40 jaar geleden al 'een soort van' tweets schreef, bedacht ik onlangs dat een oudtante van me nóg langer geleden al sms-taal gebruikte. Deze tante stuurde aan mijn ouders met nieuwjaar een visitekaartje waarop zij 'g.n.' had geschreven. (Dat zij visitekaartjes had was overigens niet het gevolg van een chique afkomst, maar kwam naar ik vermoed door het feit dat zij een (kruideniers)winkeltje had. Of misschien was het gebruik van visitekaartjes in de jaren 50 gangbaarder dan tegenwoordig.) Met verjaardagen stuurde zij zo'n zelfde kaartje, maar dan met de tekst 'p.f.' erop. De naam van mijn oudtante bestond, inclusief voorletter, uit 4 letters. Het kaartje was daarom voornamelijk wit.

In navolging van mijn oudtante wens ik alle lezers van dit weblog g.n.

dinsdag 30 december 2008

al@din nieuwe stijl 2

Foto hier gevonden.

'De kroketten in het restaurant / zijn aan de kleine kant.' Vanmiddag, toen ik op weg was naar de kantine om een broodje te halen kwam ik op de trap een collega tegen die net een kroket had gekocht. Ik citeerde bovengenoemd gedicht en vroeg: van wie is dat ook alweer? Prompt antwoordde mijn collega: van X.

Deze collega is bibliothecaris (neem ik althans aan) en werkt al jaren voor al@din. Zou dat de verklaring zijn voor zijn kennis omtrent dit gedicht? Of komt het door iets anders, b.v. doordat hij dol is op kroketten of omdat hij graag gedichten leest of omdat de dichter uit R'dam komt of omdat het gedicht op een schort van Plint staat dat hij misschien thuis heeft hangen? Ik heb geen idee.

Waarom schrijf ik dit op? Omdat ik het wel een aardige illustratie vind bij mijn stukje van eergisteren over al@din, waarop de immer kritische Tenaanval een reactie gaf met daarin o.a. deze regels:

Zo raar vind ik dat niet hoor, dat de bibliotheek de beste antwoorden wil leveren. De bibliotheek profileert zich (zeker met Al@din) als dé vraagbaak voor iedereen en als leverancier van betrouwbare informatie. Dan is het niet zo gek dat ze dan ook de beste informatie willen leveren.

Waarop ik weer zou willen zeggen: de bibliotheek kan zich wel zo willen profileren, maar is dat terecht? Op de site van al@din staat:

Voor de beantwoording van moeilijke vragen beschikt al@din over een netwerk van specialisten buiten het netwerk van de openbare bibliotheken.

En dat lijkt me nogal logisch. Een bibliothecaris is weliswaar óók een specialist, maar dan op het terrein van ontsluiten, rubriceren, terugvinden, enz. van informatie. Een bibliothecaris kan als het goed is ook beoordelen of een informatiebron als betrouwbaar te beschouwen is. Maar een bibliothecaris weet verder niet meer dan wat een gemiddelde ander weet. Ja, een bibliothecaris die dol is op voetbal weet misschien wie in de wedstrijd Nederland-Hongarije in 1984 het Nederlandse doelpunt maakte (ik noem maar wat). En een bibliothecaris die gaag breit weet misschien hoe je een hiel maakt in een eigenstgebreide sok. Maar dat is toeval. Het eerste weet mijn collega van de financiële administratie ook en het tweede kon mijn oma je ook haarfijn uitleggen. En als iets niet op internet of in een boek te vinden is, kan een bibliothecaris het ook niet voor je vinden. Daarom is het fijn dat de financiële administrateur en de sokkenbreiende oma nu via al@din de kans krijgen anderen met hun kennis/deskundigheid van dienst te zijn. (Vooropgesteld dat ze daar zin in hebben natuurlijk, maar dat zal moeten blijken.) En dan heb je ook nog de gepensioneerde professor en de amateur-archeoloog en de moeder van een groot gezin en noem al die bronnen van kennis, ervaring en levenswijsheid maar op.

Ik vind het een heel goed idee dat de bibliotheek gaat proberen via al@din al deze bij allerlei mensen aanwezige kennis en deskundigheid te ontsluiten en wie weet ook te rubriceren en terugvindbaar te maken. Maar laten we maar liever niet de illusie koesteren dat we het zelf allemaal het beste weten, want dat is niet zo en dat is ook nergens voor nodig. Vind ik. Als we hopen (en eigenlijk ook een beetje denken) dat we zelf de beste vragenbeantwoorders zijn, waarom beginnen we hier dan aan? Zijn we straks teleurgesteld als blijkt dat 'het publiek' er toch beter in is? Of zijn we juist teleurgesteld als blijkt dat het niveau blijft zoals het was en dat we dus inderdaad blijkbaar de beste waren óf dat we anderen niet hebben weten te motiveren om mee te doen?

Zo, en nu is het hoog tijd om oliebollen te gaan bakken.

Weet iemand misschien, net als mijn collega, de dichter van de kroketten uit zijn/haar hoofd? (Niet googelen, want dan is het meteen raak.)

maandag 29 december 2008

Indianengedicht 2

Plaatje hier gevonden.

WINNETOU

Zijn paard draaft over de wolken.
Zijn pijl schiet een roos in de zon.
Zijn hand slaat in de bergen een bron.
Zijn mond is een duif: vrede vertolken.

Zijn tent is een kudde binsonten.
Zijn squaw is de ster van de nacht.
Rood is de aarde. Kim. Horizon. En
mijn hart is zijn vriend in de jacht.

Zó lees ik zijn leven, zó draaf ik
onsterfelijkheid tegemoet. Zó rood
zal ik zijn. Maar niet zoveel later
was Godvader Roodhuid toch dood.

Hans Berghuis

Lezen er tegenwoordig nog kinderen Karl May? Zo'n 45 jaar geleden was ik een groot liefhebber van zijn boeken.

Het vorige 'indianengedicht'.

al@din nieuwe stijl

Al jaren geleden zei een van mijn collega's eens tegen me: waarom geven ze bij al@din niet ook mensen van buiten de bibliotheek de gelegenheid antwoord te geven? Er zijn toch zoveel mensen die ergens verstand van hebben en die het misschien leuk vinden anderen te laten meeprofiteren van wat zij weten? Ik vond dat een goed idee, maar zowel mijn collega als ikzelf hadden niets met al@din te maken en konder er dus geen invloed op uitoefenen.

Maar het is er zonder ons ook van gekomen: al@din wordt een 'community', lees hier maar. Ik vertelde dit aan bovengenoemde collega en zei erbij dat men hoopt dat de bibliotheek de beste antwoorden gaat geven, zoals uit deze regels blijkt:

In deze open omgeving beantwoordt niet alleen de bibliotheek vragen, maar kan iedereen dat doen. De vraagsteller waardeert vervolgens de verkregen antwoorden. Een uitdaging voor de bibliotheek om de kwalificatie voor het beste antwoord in de wacht te slepen.

Mijn collega zei hierop (ongeveer): 'Wat is dat nou weer voor onzin, waarom moet de bibliotheek de beste zijn? Het gaat er toch om dat op een vraag het beste antwoord komt en dat de bibliotheek vrager en beantwoorder bij elkaar brengt? Het is toch al prachtig als door onze bemiddeling mensen een goed antwoord krijgen? We hoeven toch niet per se zelf te scoren? Nu lijkt het net of we denken: leuk dat u meedoet, maar geef a.u.b. geen al te goed antwoord, want daar willen we graag zelf het beste in zijn. Denken we als bibliothecarissen nou echt dat we overal verstand van hebben?' Ik vind dit goede vragen en daarom schrijf ik ze op. Misschien kan iemand die dit leest uitleggen waarom de bibliotheek zo graag zelf de beste vragenbeantwoorder wil zijn i.p.v. 'slechts' de instantie die er voor zorgt dat het beste antwoord de vragensteller bereikt.

zondag 28 december 2008

Lijstje titels

Bron: Flickr, foto: Ben Piven

Iets dat ik n.a.v. mijn stukje over Koosjer bellen beloofd had te doen, nl. een lijstje maken van boeken (d.w.z. romans of verhalenbundels) die ik gelezen heb over het orthodoxe jodendom, moet er nu voor zover het lukt ook maar eens van komen.

Ik dacht dat het, als ik er eens even voor ging zitten, niet zo moeilijk zou zijn, omdat ik voor m'n gevoel best veel boeken gelezen heb die in de wereld van het orthodoxe/chassidische jodendom spelen. (Het verschil tussen orthodox en chassidisch weet ik overigens niet precies.) Maar dat viel nogal tegen. De meeste boeken die ik erover gelezen heb zijn maar van twee auteurs: Chaim Potok en Isaac Bashevis Singer. Van een boek dat ik graag zou noemen omdat ik me herinner dat ik het nogal goed vond weet ik zowel auteur als titel niet meer en ik kan er niks over vinden, zowel niet in mijn eigen 'archieven' als op Google. Dus dat schiet niet op, zogezegd. Verder zijn lang niet alle boeken die in een joods milieu spelen (ook die van Potok en Singer niet) boeken over orthodoxie, dus die vallen ook af. Daarnaast ben ik waarschijnlijk wel het e.e.a. vergeten. En ik zal m'n belezenheid vast ook wel overschatten. Dus al met al wordt het maar een klein lijstje, maar 'wat je belooft moet je doen' zegt een van mijn collega's altijd en zo is 't maar net. En misschien kan iemand nog een aanvulling geven. Dit is wat ik bij elkaar gesprokkeld heb:

- Eliette Abécassis: De verstotene (verfilmd als Kadosh)
- Pearl Abraham: Vreugde der wet
- Allegra Goodman: De waterval van Kaaterskill
- Tova Mirvis: De buitenwereld / De damessalon
- Chaim Potok: De belofte / Mijn naam is Asher Lev / Uitverkoren / e.a.
- Joseph Roth: Job
- Isaac Bashevis Singer: De boeteling / Het hof van mijn vader / Simpele Gimpl en andere verhalen / e.a.

zaterdag 27 december 2008

Smaken verschillen 2

Als ik nou de laatste dagen van het jaar eens gebruikte om een paar beloftes in de trant van 'daar kom ik nog op terug' of 'daar moet ik nog 's even over nadenken' na te komen? Dan moet ik eerst m'n eigen blog weer hier en daar doorlezen, wat ook wel passend is in deze dagen van omzien & stilstaan. Een van de dingen waar ik nog eens op terug zou/wou komen is 'de bibliotheek is er voor iedereen'. Dit zowel n.a.v. het Lezersfeest als n.a.v. het 'grachte ngordelgehalte' van de lezing van Christine Boland.

Mijn stukje over het Lezersfeest wekte misschien de indruk dat ik niet zo hou van het 'soort' mensen dat daar komt: de hip geklede en trendy gekapte grijze 50+ mevrouw van tenminste hbo-niveau, die samen met haar leeskringvriendinnen is gekomen of voor deze gelegenheid haar man eens heeft meegenomen naar de bieb (ik generaliseer e.e.a. nu even flink). Geloof me: tegen deze dames heb ik helemaal niets! Het zijn de dames waar ik zelf min of meer bijhoor, al zit ik dan niet op een leeskring en voldoe ik verder ook niet aan alle kenmerken. Het zijn de dames die trouw zijn aan de literatuur en vaak ook aan de bibliotheek en het zijn ook de dames zonder wie veel Nederlandse schrijvers er een baan bij zouden moeten nemen. Hulde aan deze dames! Zij weten meer van literatuur dan menig bibliothecaris en ik gun hun daarom van harte een Lezersfeest zoals dat jaarlijks in Rotterdam gehouden wordt, met auteurs waar zij van houden, zoals Jan Siebelink en Arthur Japin en Nelleke Noordervliet en noem ze verder maar op.

Maar, om me even tot de vrouwen ofwel klant-koninginnen te beperken: er zijn ook andere dames. Die lezen zelden 'literatuur', maar liever romantische boeken of familie-/streekromans. En dan heb je ook nog de vrouwen die van spannende boeken houden. En de (jongere) vrouwen die chicklit lezen. En de moeders en oma's die geïnteresseerd zijn in prentenboeken. En de dames die graag kook- en tuinboeken of 'waargebeurde verhalen' lezen. En al die dames heeft het Lezersfeest niks te bieden. En dat vind ik jammer.

Waarom niet ook 's een feest(je) voor vrouwen die graag Leni Saris en Catherine Cookson en Gerda van Wageningen lezen? De twee eerstgenoemden leven weliswaar niet meer, maar de derde schrijft nog jaarlijks een aantal boeken, dus zij kan geïnterviewd worden. Ik heb helemaal niks tegen Pieter Steinz, die op het Lezersfeest de interviews deed, integendeel hij is voor mij een gids in het land der letteren, maar er valt natuurlijk meer te lezen dan alleen de literatuur die NRC Handelsblad haalt.

Al die vrouwen (en ja natuurlijk, ook al die mannen) die van lezen houden maar toevallig niet zo van het 'literaire' boek, gun ik een Lezersfeest waar ze de auteurs kunnen ontmoeten van hun favoriete boeken en waar iets te beleven is in de sfeer van die boeken. Sterker nog: ik vind dat ze er evenveel recht op hebben als dames die Siebelink lezen. En ik denk dat het een heel gezellig feest kan worden.

Dit ongeveer bedoelde ik met 'de bibliotheek is er voor iedereen'.

vrijdag 26 december 2008

Mail aan een politica

Vandaag verstuurde ik dit mailtje:

'Rotterdam, 26-12-2008

Geachte mevrouw Halsema,

Op uw boek 'Geluk!', waarvan de strekking mij zeer bevalt, heb ik een kleine aanmerking. U schrijft dit:

'Voor de 400.000 kinderen die opgroeien in armoede is er meestal geen geld voor de sportclub, de bibliotheek of de muziekles.'

Wat betreft de sportclub en de muziekles heeft u waarschijnlijk gelijk, maar ik maak u er graag op attent dat het lidmaatschap van de Openbare Bibliotheek voor kinderen (tot 18 jaar!) gratis is. Uit het feit dat u dit niet wist meen ik op te kunnen maken dat uw kinderen nog geen lid zijn van de bibliotheek. Dat is jammer, want de bibliotheek heeft voor kinderen veel te bieden. U zou zich, om hier meer over te weten te komen, b.v. kunnen abonneren op de nieuwsbrief van de OBA.

Ik hoop u hiermee van dienst te zijn geweest.

Met de meeste hoogachting en vriendelijke groet (...)'

Je vraagt je af wie hier dom is geweest: Femke Halsema of de bibliotheek. Hoe kan het dat een verstandig en goed geïnformeerd iemand, die bovendien kinderen heeft, dit niet weet?

Foto van de website van GroenLinks.
Plaatje van het weblog van Femke Halsema.

woensdag 24 december 2008

Recycling

Vanmiddag lag er ik een dikke envelop op de mat. Er zat een kerstkaart in van een vriendin, met daarbij een stapeltje 'huisgemaakte' kaarten die ik haar in het verleden heb gestuurd. Zij was aan het opruimen en wilde ze niet weggooien. Omdat ik niet van alle door mijn kinderen gemaakte kaarten er zelf nog eentje heb, was dat een leuke verrassing.

Bovenstaande kaart moet, gezien het feit dat tenminste een van mijn kinderen nog met een prikpen werkte en niet binnen de lijntjes kon kleuren, minimaal 16 à 17 jaar oud zijn, maar hij
lijkt mij nog steeds bruikbaar om alle lezers van dit weblog goede kerstdagen toe te wensen.

Voor wie van kerstsfeer houdt: geniet ervan; voor wie kerst als een verplichting ervaart: over twee dagen is het voorbij.

Kerstgroet van schrijverdezes.

(p.s. En wie nu denkt: o, wat leuk, kerstkaarten maken met je kinderen: dat dacht ik ook toen ik nog geen kinderen had, maar de werkelijkheid bleek toch een beetje anders. Het begon altijd leuk en gezellig, maar halverwege moesten meestal kerstkransjes en smeekbeden worden ingezet om de moed er in te houden en het is ook wel eens uitgedraaid op een ordinaire financiële beloning per kaart, en vrede-op-aarde bleef niet altijd de begeleidende stemming. Ik bedoel maar, niets is wat het lijkt.)

dinsdag 23 december 2008

Emoticons

Bron: Flickr, foto: giornomedio

'Zoals harde consultants de oplossing vaak zoeken in saneren, slopen, schaven, schrikken en stoppen, wij noemen dat de vijf s'en, zo zoeken wij een veel opbouwender oplossing. Maar daarvoor is creativiteit nodig en een goed verhaal waarin je gelooft. Scheppen is altijd leuker en waardevoller dan stuk maken. Het is alleen veel moeilijker en het kost meer energie, zeker in een wereld waar 'lukt toch niet', 'kan niet'en 'ja maar' woorden zijn die bij veel mensen voor in de mond liggen. Maar dat is geestelijke luiheid en angst om de nek uit te steken.'

Het bovenstaande is een stukje uit een artikel in De Pers van gisteren. Het gaat over het project 'Southphase:-)'. Met dit project willen de initiatiefnemers een maatschappelijke beweging op gang brengen waarin mensen, bedrijven en overheden mogelijkheden gaan zien en gaan geloven in eigen kracht. Ze willen het keurmerk :-) uitreiken aan organisaties die zij als positief en optimistisch beschouwen. Het eerste keurmerk is uitgereikt aan Dagblad De Pers.

Natuurlijk zegt zo'n keurmerk eigenlijk niks, maar toch zou ik het erg leuk vinden als een bibliotheek (of 'de' bibliotheek i.h.a.) het zou krijgen. Eppo vNtS zei het al: 'De bibliotheek moet echte vrolijkheid uitstralen.'

Twee van de bedenkers van Southphase:-) bedachten eerder EL HEMA, een Arabische variant op de Hema. Eerst verzette de 'echte' Hema zich daar tegen, maar toen het een succes bleek werden ze er trots op.

Hier vind je het artikel en hier kun je meer lezen over Southphase:-).

Overigens was het vandaag geen dag van positief denken of een vrolijk humeur: vanmiddag werd bij ProBiblio afscheid genomen van de mensen van de afdeling bibliobussen. Zoals dat bij afscheidsbijeenkomsten wel vaker gaat werd het best gezellig en werd er ook gelachen, maar voor de mensen die nu zonder werk zitten was (en is) het natuurlijk in feite vreselijk en voor de lezers die zonder boeken komen te zitten is het ook heel erg. Dit verdient het keurmerk :-(

maandag 22 december 2008

Smaken verschillen

Bron: Flickr, foto: Mike McHolm

De dag na de lezing van Christine Boland zei een collega tegen me: 'Het was een echt grachtengordelverhaal'. Dat zette me aan het denken. Wat ik bedacht heb is niet veel bijzonders, maar ik schrijf het toch maar op.

Met wat mw. Boland aan trends signaleert kunnen we als bibliotheekwereld ongetwijfeld, als we er eens goed voor gaan zitten, iets doen. Verbondenheid, verdieping, verbeelding, verantwoording en vereenvoudiging zijn voor mijn gevoel allemaal zaken waar een bibliotheek op kan inspelen. Conny noemde in een reactie al een aantal bibliotheekdingen waarin verbondenheid een rol speelt en dat moet voor de andere vier 'V-snaren' ook lukken.

Maar dat mijn collega het een 'grachtengordelverhaal' noemde begrijp ik wel. Op de foto's die het verhaal illustreerden zag je vooral luxe dingen. Een huis in ecologische stijl, een muziekapparaat in de vorm van een ouderwetse grammofoon maar met de nieuwste snufjes, biologisch eten en al die andere dingen die momenteel 'in' (zouden) zijn, zijn alleen bereikbaar voor mensen met voldoende, of zelfs veel, geld. Ook een tijdschrift als Happinez, waarin de huidige belangstelling voor spiritualiteit te zien is, kan niet iedereen zich veroorloven. (Nu ik dit opschrijf denk ik ineens: een kans voor de bibliotheek, want daar kun je zo'n blad gratis lezen.)

Hiermee wil ik niet zeggen dat we als bibliotheek de genoemde trends niet serieus moeten nemen. Maar wel dat we er volgens mij niet in moeten blijven steken. Iemand als Christine Boland maakt haar analyses voor grote bedrijven en die moeten het hebben van mensen die wat te besteden hebben. De bibliotheek is er voor iedereen, ook en misschien wel juist, voor mensen die weínig te besteden hebben. Dus zullen we ons moeten we afvragen of die trends ook voor die mensen iets betekenen. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat sommige trends je pas gaan aanspreken als je er voldoende geld voor hebt.

Daarnaast denk ik dat de lezing vooral ging over een bepaald 'soort' mensen, nog afgezien van hun financiële situatie: mensen met een verantwoorde levensstijl, mensen die nadenken over wat gezond is en wat mooi is en die daarom biologische groente eten en af en toe naar het museum gaan, die een 'verantwoorde' smaak hebben en daarom graag een paar designmeubels in huis hebben, enz. Kortom, ongeveer de mensen die je tegenkomt op het Lezersfeest. En deze mensen moet je zeker proberen te behouden of te winnen voor de bibliotheek, maar het zijn niet de énige mensen die je moet proberen binnen te halen of te houden. In Nederland wonen heel veel mensen die nooit Happinez lezen, voor wie Albert Heijn te duur is en de eco-winkel helemaal, die hun kleren bij Zeeman en Wibra kopen en hun meubels bij Leen Bakker. En er zijn ook mensen die een 'designbank' best zouden kunnen betalen maar hem nooit zouden willen hebben, omdat ze hem lelijk vinden. Er zijn ook trends die mw. Boland niet heeft laten zien: ga maar 's in Crooswijk naar de kerstversieringen kijken. En voor al die verschillende mensen zou de bibliotheek in principe aantrekkelijk moeten zijn, vind ik. Kan dat eigenlijk wel?

Ik hoop dat dit een beetje overkwam.

zondag 21 december 2008

De parabel van de paraplu

Foto van deze website.

Afgelopen donderdag werd de presentatie van Christine Boland gevolgd door een lezing van Eppo van Nispen tot Sevenaer, de directeur van DOK Delft. Ik was na het aantekeningen maken bij Christine Boland een beetje moe geworden en deed bij Eppo vNtS maar niet meer mijn best het bij te houden, te meer omdat ik al snel merkte dat dat bij zijn hoge spreektempo zelfs voor een uitgerust mens een hele opgaaf zou zijn.

Ik heb nog wel een paar losse punten voor jullie, misschien kun je er nog eens eentje van gebruiken:

- Ikea heeft er belang bij dat het boek blijft bestaan, vanwege de verkoop van boekenkasten.
- Je moet op zoek gaan naar wat niet voor de hand ligt; naar de toegevoegde waarde van iets dat er is.
- Cadeautjes krijgen vindt iedereen leuk.
- Mensen willen fun; de bibliotheek biedt dat te weinig en is veel te serieus.
- Oude mensen zijn interessant voor de bibliotheek.
- 'Boeken zijn niet de collectie, mensen zijn de collectie.'
- De bibliotheek moet mensen, middelen, metadata en media verbinden.
- De bibliotheek moet makkelijk zijn.
- De bibliotheek moet echte vrolijkheid bieden.
- De bibliotheek moet zo min mogelijk regels hebben.
- De bibliotheek moet zich concentreren op de familie.
- De bibliotheek moet vooral leuk zijn voor kinderen.
- Niet altijd is modern zijn het beste: het ouderwetse DOK-busje is heel populair.

Aan het begin van zijn lezing stak EvNtS een paraplu op. Dat was niet zomaar een paraplu, maar de door drie studenten van TU-Delft ontworpen Senz-(mini)paraplu, die stormbestendig heet te zijn tot windkracht 7. Behalve dat deze paraplu laat zien dat goede dingen blijkbaar uit Delft komen, toont hij ook aan dat iets dat al heel lang in een bepaalde vorm bestaat en waarvan je dacht dat het wel altijd zo zou blijven, wel degelijk nog verbeterd kan worden.

Ik vond het een mooi voorbeeld: de Senz-paraplu lijkt veel op een gewone paraplu, maar als je goed kijkt zie je het verschil en als het waait realiseer je je hoe fijn het is dat hij niet omklapt. (Dit laatste in theorie; een huisgenoot van me had net toevallig een paar dagen eerder zo'n paraplu gekocht -voor de halve prijs met rentepunten van de Postbank, misschien leuk om te weten voor wie er ook een wil- maar regen met windkracht 7 is er nog niet geweest.)

Trek dit maar eens door naar de bibliotheek: een oud vertrouwd concept dat in de praktijk veel beter zou kunnen werken zonder het ogenschijnlijk spectaculair te veranderen, zou dat kunnen? Misschien iets om tijdens de kerstdagen eens over te mijmeren.

vrijdag 19 december 2008

Trendanalyse

Plaatjes van de website van Christine Boland

Gisteren konden wij bij ProBiblio, vanwege de kerst en omdat wij tien jaar in Hoofddorp zitten, twee lezingen bijwonen: een van trendanalist Christine Boland en een van de directeur van DOK Delft, Eppo van Nispen tot Sevenaer. Bij de eerste lezing heb ik wat aantekeningen gemaakt, bij de tweede heb ik vrnl. geluisterd.

De lezing van Christine Boland leek mij vooral een algemeen verhaal, maar hier en daar verwees zij wel even naar de bibliotheek en je kunt natuurlijk ook zelf proberen iets ervan naar je eigen situatie te vertalen. Ik zal proberen er wat van samen te vatten.

Om te beginnen noemde zij wat belangrijke dingen die momenteel in de wereld gaande zijn: kredietcrisis, schaarste aan grondstoffen, opkomst van landen als Brazilië en China, de onverklaarbare bijensterfte die een ernstige bedreiging vormt voor de voedselvoorziening.

Vervolgens benadrukte ze het belang van identiteit. Wie zich als organisatie staande wil houden heeft een identiteit nodig. Naast een goed product is een mooie verpakking van belang: 'alles moet kloppen.' Ook op 'waardeniveau' moet er een klik zijn met de consument. Zorg er dus voor dat je de juiste snaar raakt. Om die snaar te kunnen raken moet je eerst kijken naar de langlopende tendens. Die wordt momenteel gevormd door 5 v's:

1. verbondenheid
2. verdieping
3. verbeelding
4. verantwoording
5. vereenvoudiging

Mw. Boland noemde van al die begrippen wat elementen:
1. verbondenheid: relaties van mens tot mens, crowdsourcing, 'love marks' (verbondenheid met het product), verbondenheid met de eigen cultuur, ambachtelijkheid, vakmanschap, 'echte mensen' die ergens voor staan (om je mee te identificeren)
2. verdieping: zingeving, spiritualiteit, mystiek, het hebben van een verhaal
3. verbeelding: sprookjes, verwondering oproepen, excentriciteit, aanbieden van bijzonderheid
4. verantwoording: 'groen', ecotecture, gezondheid
5. vereenvoudiging: behoefte aan stilte en rust, 'even er tussenuit', hernieuwde belangstelling voor producten waaraan je kunt zien hoe ze werken (reactie op high-tech)

Vraag me niet wat het allemaal precies betekent, maar dit heb ik uit mijn aantekeningen weten te destilleren. Van al deze trends liet ze voorbeelden zien, varïerend van Nijntje tot Heinz-tomatenketchup.

Als organisatie moet je je, wetende wat er speelt, afvragen:

- welke van deze trends zijn relevant voor ons?
- welke ideeën komen daaruit voort?
- hoe vertalen we die naar onze situatie?
Daarbij zullen keuzes gemaakt moeten worden.

Zou het op grond van deze informatie mogelijk zijn om iets te zeggen over de trends die voor de bibliotheek relevant zijn? Het zou leuk zijn als we daar op ons werk eens verder over konden praten, maar ik ben bang dat het daar niet van zal komen. Maar misschien heeft iemand die dit leest er nog wat aan.

donderdag 18 december 2008

De laatste rit

Trailer 5
Bron: Flickr, foto: bibliobussen

Morgen is een droevige dag. Het is nl. de laatste dag dat er bibliobussen van ProBiblio rijden in Noord- en Zuid-Holland. Ik herinner me nog goed dat we het besluit om met deze dienstverlening te stoppen vernamen: op 26 februari lag er, voor de meeste mensen totaal onverwacht, op ieder bureau een brief waarin stond dat ProBiblio per 1-1-2009 geen bibliobussen meer zou laten rijden. De mensen die het direct aanging hadden het kort daarvoor gehoord. Iedereen in het gebouw was treurig en de mensen die op of voor de bus werkten waren diep bedroefd. Het werk op de bus ging vanaf de volgende dag tot nu toe gewoon verder, maar nu is het dan toch zover: de afgelopen weken heeft het personeel van de bussen overal afscheid genomen van de lezers en morgen is het echt de laatste dag dat de bus rijdt. Lees bij blogvriendin Anna hoe dat de j.m. en de andere muizen heeft getroffen. Voor de mensen zal het niet anders zijn.

Ik weet er onvoldoende vanaf om te kunnen zeggen dat hier iemand schuldig aan is. Ook als ik er wél voldoende van wist zou ik dat waarschijnlijk niet kunnen zeggen. Maar voor mijn gevoel had dit niet mogen gebeuren. Als er in andere provincies wél bibliobussen kunnen rijden, dan zou dat dat in Noord- en Zuid-Holland ook moeten kunnen. De bibliobus hoort bij zorgvuldig omgaan met mensen, bij de rechten van kinderen, bij respect voor ouderen, bij hart hebben voor leesbevordering, bij oog hebben voor de belangen van het platteland en de kleine dorpen, en bedenk de rest zelf maar. Samengevat: de bibliobus is een vorm van beschaving.

Ergens is het misgegaan en het is eeuwig zonde dat dat gebeurd is. Ik wens iedereen die dit leest en er bij betrokken is veel sterkte.

woensdag 17 december 2008

Wintergedicht

Bron: Flickr, foto: phenolog

LEZEN

De kinderen en grote mensen
uit de boeken die je leest,
ken je soms
nog beter dan die
uit je eigen straat.

Je leest in de kamer in de winter,
een paar uur lang,
de kat wil in de sneeuw
een mees hipt naar het raam
je weet wat beide willen.

De tijd gaat verder,
het sneeuwt -het dooit al in het boek-
helden worden oud
jaren vliegen om
met het omslaan van een blad.

Zo thuis een paar uur lezen
over plaatsen ver van deze.
De wereld van het boek, zo bekend
als het verlangen van de kat,
de mezen in de winter,
en de dingen om je heen.

Leendert Witvliet