WELKOM OP MIJN WEBLOG

Dit blog is in de loop der jaren veranderd. Ooit ging het vooral over de bibliotheek, nu gaat het meer over lezen en taal. (Wie denkt: de bibliotheek gaat toch óók over lezen en taal, ziet dat anders dan ik.) Ooit werd het elke dag bijgehouden, nu minder regelmatig. Wat hetzelfde gebleven is: opmerkingen zijn van harte welkom.

zaterdag 23 januari 2010

Wat ik las 35

Na Het lied van de dodo en Leven en lot, boeken die me beide vele weken kostten, had ik behoefte aan iets dat snel te lezen was en koos daarom Dorsvloer vol confetti van Franca Treur. Ik had er al hier en daar wat over gelezen en wist wat ik ongeveer kon verwachten: een boek over een meisje dat in reformatorische kring opgroeit op een boerderij in Zeeland. En dat bleken ook inderdaad de elementen van het boek: het meisje, het reformatorische geloof, de boerderij en Zeeland.

Het meisje is Katelijne, het enige meisje naast zes broers in het gezin Minderhoud. De broers en de vader praten aan tafel vrijwel altijd over het (boeren)bedrijf, Katelijne zit ertussen en denkt aan het bibliotheekboek waar ze in bezig is. De broers helpen de vader, Katelijne wordt geacht haar moeder te helpen met bedden opmaken en dergelijke. Pas als ze eens bij een vriendinnetje thuis komt waar meer meisjes zijn, merkt ze hoe een meisjeskamer hoort te zijn: roze en gevuld met prulletjes. Als ze het aan haar moeder vertelt krijgt ze een roze gordijntje en een dekbed met roze overtrek.

De vader is met overtuiging boer en vindt dat hij het mooiste beroep heeft dat er bestaat. Hij is er trots op dat hij al meer dan vijfentwintig jaar 'eersteklas melk' levert. De moeder werkt graag in haar bloementuin en denkt er wel eens over die open te stellen voor bezoekers, maar dat is zelfverheerlijking en daarom strijdig met het geloof. De boerderij ligt buiten het 'durp', vlakbij de duinen. In het durp gaat Katelijne naar de basisschool en daar is ook de kerk, maar ze moeten er niet aan denken er te wonen. De stad, Middelburg, ligt op fietsafstand, maar ze komen er zelden.

Het reformatorische, 'bevindelijke' geloof speelt een belangrijke rol in het leven van het gezin en daarmee in het boek. Ik vraag me af hoe het boek overkomt op mensen die dat geloof niet tenminste een beetje kennen. Zelf ken ik het niet uit eigen ondervinding, maar wel van dichtbij: op de middelbare school zat ik in een klas waarin ook meisjes uit reformatorische kerken zaten, meisjes met rokken en vlechten (in hogere klassen een knot) die op zondag niet mochten fietsen. Wij praatten dan wel over bijvoorbeeld uitverkiezing en bekeerd worden, zodat ik daar wel enigszins een beeld van had. Ook in mijn eigen familie waren oudtantes en -ooms die de 'zwaardere kerken' bezochten. Verder heb ik 't Hart en Siebelink gelezen. Toch leverde het lezen van Dorsvloer vol confetti nog wel wat verrassingen op, in het bijzonder in het taalgebruik. Een term als 'met een ingebeelde hemel ter helle varen' kende ik al van 't Hart (die overigens zelf niet uit reformatorische kring afkomstig is maar er af en toe wel over schrijft), maar de beschrijving van het avondmaal in de kerk bij Katelijne bevatte geheel nieuwe termen voor me. Alleen al daarom beviel het boek me. Ook Katelijnes oma spreekt diverse zinnen uit waarvan het fijn is dat ze een keer zijn vastgelegd. Wat ik bij Maarten 't Hart ook vaak gedacht heb: wat een geluk dat iemand de moeite heeft genomen dit op te schrijven, dat dacht ik hier ook.

De reformatorische wereld is een gesloten wereld, die niet zo vaak van binnenuit beschreven is, althans dat gevoel heb ik. Wie zich eraan onttrokken heeft schrijft er niet over, wie er bijhoort evenmin. Schrijvers als Siebelink en Treur zijn zeldzaam en dat geeft ze, voor mij althans, 'meerwaarde'.

Vond ik Dorsvloer vol confetti daarmee een goed boek? Niet echt. Ik vond het verhaal te rommelig en voor de stijl geldt hetzelfde. Ik reken het daarom tot wat ik voor mezelf 'sympathieke boeken' ben gaan noemen. En daarmee bevindt Treur zich in goed gezelschap: veel boeken van 't Hart, van Siebelink en van Koos van Zomeren vind ik 'sympathiek', zonder ze echt goed te vinden. Toch zijn het vaak juist die 'sympathieke boeken' die ik zo af en toe weer eens oppak.

De titel van het boek verwijst naar een op de dorsvloer gehouden bruiloft van een van de broers van Katelijne, die op jonge leeftijd 'moet' trouwen omdat zijn vriendinnetje (net zestien) zwanger is. Katelijne maakt met een perforator dozen vol confetti uit christelijke bladen als 'De Saambinder'. Wat dit voor onverwacht gevolg heeft moeten jullie desgewenst zelf maar lezen.


Naschrift: AvA wees me er in een reactie op dat Franca Treur is geïnterviewd in VPRO-Boeken. Hoewel de interviewer op (mij) irriterende wijze steeds maar probeerde hoofdpersoon en schrijfster met elkaar te vereenzelvigen (terwijl hij al na twee zinnen wist dat de schrijfster drie broers heeft en de hoofdpersoon zes) vond ik het toch zeker het bekijken waard. Zie hier. (Het gesprek met Franca Treur begint na ruim 18 min.)

10 opmerkingen:

  1. Dag schrijver,
    Wat een geweldige vondst, sympathieke boeken. Daar kan ik me, zeker wat dit boek betreft, helemaal in vinden. Tot nu toe moest ik me behelpen met "aardig" of "aangenaam", maar sympathiek, dat vind ik echt een mooie term voor dit boek en een aantal anderen. Afgelopen zondag zat ze in het boekenprogramma van de VPRO en toen begreep ik ook waarom het boek geworden is zoals het was, ze had echt een aantal verhaaltjes waaraan ze er nog een paar toevoegde toen het niet wilde vlotten met het "echte" boek dat ze wilde schrijven (en dat nu haar tweede zal worden).

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Dag AvA,
    Dat is leuk, dat die term in een behoefte voorziet, d.w.z. voor jou.
    Ik ben benieuwd naar haar volgende boek. Zou dat gaan over hoe ze het geloof verliest? Ik vond dit boek inderdaad vooral een aaneenschakeling van ankedotes, maar het legt denk ik wel een basis waarop ze verder kan.
    Heb je de recensie in het Reformatorisch Dagblad gelezen? Die vond ik wel verrassend. (Op zondag kun je hem waarschijnlijk niet openen.)
    Groet, schrvrdzs

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ja! Die zinnen en die woorden, dat die in boeken worden gezet, dat vind ik ook zo leuk. Woorden als "gassies" bijvoorbeeld ('t Hart). Dat zeggen ze in het Zuid-Hollandse dorp waar ik vandaan kom nog steeds. Ik ben blij dat je het taalgebruik van Treurs hier noemt; alleen daarom al zou ik Treurs boek ook wel willen lezen.
    Het violenbed van Siebelink, daar kon ik trouwens niet doorkomen. Na honderd bladzijden was me nog geen sprankje humor opgevallen en heb ik het lezen gestaakt.
    Groet van Bertie (ook op zondag online) :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Geweldig!
    Inderdaad schrvr: op zondag is het reformatorisch dagblad gesloten!
    De dag van de Heer.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Dag Bertie,
    In De jacobsladder staan ook van die prachtige 'bevindelijke' zinnen. En de uitspraken van Pau vind ik ook vaak mooi en het bewaren waard omdat ze nu nauwelijks meer gebruikt worden.
    Ik vond Knielen op een bed violen wél mooi, d.w.z. het verhaal, de stijl minder. De overkant van de rivier vond ik trouwens beter, maar dat is nooit zo'n bestseller geworden.
    Groet, schrvrdzs

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dag Katharina,
    Wat is er precies geweldig?
    Ik wist het ook wel van het RD, maar ik dacht dat er misschien nog een sluiproute kon zijn. Ik vind het overigens wel iets moois hebben, dat consequente. Net zoals die sigarettenautomaten die op zondag zijn afgeloten. En de vader van Katelijne in het boek laat zijn prachtig droge hooi natregenen omdat het niet gelukt was het vóór de zondag binnen te halen.
    Groet, schvrdzs

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Precies! Ik vind het geweldig dat ze gesloten zijn. Dat ze echt consequent zijn. Kom daar maar eens om......

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Dag Katharina,
    Wij discussieerden er vroeger wel over. Mocht je op zondag, zo nodig, naar de dokter? Ja, dat mocht wel.
    Mijn vader reed eens op zondag mee met een dominee (autorijden mocht in onze kringen wél op zondag), maar was erg verbaasd toen die bij een restaurant stopte om daar iets te gaan eten (naar een restaurant gaan werd algemeen beschouwd als iets dat níet mocht op zondag). Het argument van die dominee was: als ik niets eet, veroorzaak ik misschien een ongeluk.
    Mijn oma (domineesvrouw) kookte het eten voor de zondag al op zaterdag en warmde het op zondag op.
    Dezelfde (d.w.z. soortgelijke) overwegingen kwam ik jaren later tegen in de boeken van Chaim Potok. (B.v.: is het geoorloofd op sabbath een paraplu te dragen?)
    Groet, schrvrdzs

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wij hebben het boek met kerst aan mijn moeder (eerst 'gewoon gereformeerd' en nu PKN) en mijn schoonmoeder (van ref. komaf) gegeven. Mijn moeder vond het een aardig boek, mijn schoonmoeder kwam haar eigen vader al op de eerste drie bladzijden tegen.

    Ik wil het zelf ook lezen.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Ha Henk,
    Ik heb het zelf met sinterklaas aan mijn moeder (dochter van een gereformeerde dominee) gegeven, maar toen wist ik nog niks van het boek. Het kwam door een andere klant in de boekwinkel, die er iets over zei.
    Ik ben benieuwd hoe je het zult vinden.
    Groet, schrvrdzs

    BeantwoordenVerwijderen